Check hier de bijzondere bedrijfsreportage die gemaakt is door Chantal van RTV Oost.
Een bedrijfsovername gaat niet alleen over cijfers, grond en gebouwen. Het gaat vooral over mensen, familiebanden en de toekomst. Op het melkveebedrijf van Henk (59) en Joke (63) staan de eerste stappen richting bedrijfsoverdracht aan hun zoons Joost (28) en Harm (26) op de agenda. Een proces dat tijd vraagt en waarin niet alles vanzelfsprekend is.
Zoals veel agrarische ondernemers zijn Henk en Joke gewend om uitdagingen zelf op te lossen. Hulp vragen voelt niet altijd gemakkelijk, soms zelfs als een teken van tekortschieten. Toch ontdekten ze dat een bedrijfsovername juist vraagt om goede gesprekken en een frisse blik van buitenaf. Via BoerenPerspectief kwamen zij in contact met begeleider Rob, die hen helpt om met elkaar in gesprek te blijven over onderwerpen die soms gevoelig liggen. Want naast de praktische kant blijken vooral de financiële en emotionele aspecten van een bedrijfsovername complex.
Terwijl de familie samen nadenkt over de toekomst van het bedrijf, staat één ding centraal: stap voor stap bouwen aan een goede overdracht, met oog voor zowel het bedrijf als de mensen erachter.
—————————————————————————————–—————–
Aanmelden voor BoerenPerspectief kan via het aanmeldformulier. Klik hier.
Heb je een vraag? Dan kun je deze stellen via het contactformulier (Klik hier)
of telefonisch (tel:06 2493 9421) tijdens kantooruren.
—————————————————————————————–———————–
Henk: “Wij hebben een melkveebedrijf met ongeveer 150 melkkoeien en 70 stuks jongvee. We hebben ongeveer 100 hectare grond in gebruik (waarvan 8 hectare maïs). De huiskavel is 35 hectare groot. We melken in een 2×12 rapid-exit melkstal.
Waar ligt jullie passie binnen het bedrijf?
“We zijn liefhebbers van fokkerij en dierverzorging, besteden veel aandacht aan onze koeien. We zijn geen ‘machineboeren’; het draait vooral om de dieren en vakmanschap. We vinden we het belangrijk om zo duurzaam mogelijk te werken, grondgebonden. Minder kunstmest, minder krachtvoer, zoveel mogelijk ruwvoer van eigen land, terugdringen van ammoniakemissie staan hoog op de agenda.”
Jullie vinden contact met burgers ook belangrijk?
We vinden het belangrijk dat mensen weten wat er op een boerderij gebeurt. Veel mensen hebben geen idee meer waar hun voedsel vandaan komt. Wij laten graag zien hoe het gras in het glas terechtkomt.” Momenteel staan de activiteiten, zoals boerderijeducatie, op een laag pitje. Incidenteel ontvangen we groepen. We zijn bezig met het maken van een ontvangst- en vergaderruimte boven de melkstal (“skybox”).
Jullie zijn nu bezig met de eerste stappen richting bedrijfsovername. Hoe verloopt dat?
“Rustig aan, langs de weg der geleidelijkheid. Zo’n proces gaat niet van vandaag op morgen. Beide zoons hebben interesse om het bedrijf voort te zetten en willen daarin samen optrekken. Dat vinden we heel mooi. Harm en Joost zijn verschillende personen, elk met hun eigen ideeën en wensen. Het lijkt erop dat één van hen op het bedrijf blijft wonen en de ander niet. Daar moet je het wel samen over hebben.
Hoe kijken jullie naar de toekomst?
“Voor mij voelt het idee om straks niet meer op de boerderij te wonen niet het zwaarst. Dat hoort bij het proces. Het loslaten van verantwoordelijkheden is iets heel anders. We staan nog aan het begin van het traject. We nemen de tijd om alles zorgvuldig te bekijken.”
Wat vinden jullie het meest lastige aan een bedrijfsovername?
“Praktisch gezien gaat het best goed. Financieel en emotioneel is het een stuk ingewikkelder. Je werkt en leeft intensief met elkaar samen, alles op één erf. Er spelen ook verwachtingen en gevoelens mee. Daarnaast is het de vraag of er straks voldoende inkomen uit het bedrijf gehaald kan worden voor twee gezinnen. Dat zijn belangrijke onderwerpen.” De geschiedenis van de boerderij speelt daarin mee. Het bedrijf was hiervoor van de ouders van Joke. Daardoor kijkt Joke anders naar de overname dan iemand zonder die familieband, misschien bewuster. Het erfgoed, samen met Henk, in goed overleg overdragen aan de volgende generatie, daar gaan we voor.
Jullie hebben ondersteuning gezocht via BoerenPerspectief. Wat heeft dat gebracht?
Via BoerenPerspectief kwam Rob op ons pad. Hij helpt ons om met elkaar in gesprek te blijven. Dat is heel waardevol. Sommige onderwerpen liggen gevoelig. Een coach kijkt van buitenaf mee, is niet persoonlijk betrokken, stelt de juiste vragen.” In de agrarische sector lossen we het liefst de problemen zelf op. Hulp vragen voelt soms als een tekortkoming. Een bedrijfsovername is echter complex. Dan is het juist prettig als iemand je helpt om overzicht te houden.
Wat zouden jullie andere boerenfamilies willen meegeven?
Joke: “Schakel hulp in als dat nodig is. Een onafhankelijke begeleider kan veel betekenen. Sommige onderwerpen zijn lastig om alleen binnen de familie te bespreken. Wacht niet te lang met het gesprek aangaan, al moet je dat eerst overwinnen.” Hulp vragen is geen teken van zwakte, maar getuigt van moed en veerkracht. Dat moet je wel eerst inzien. Elke situatie is anders, op elk bedrijf, binnen elke familie spelen andere zaken. Er is geen standaardoplossing. Alleen ga je sneller, samen kom je verder (Nelson Mandela).
En hoe ziet de toekomst eruit?
Joke: “Die ligt nog open. Henk en ik hebben beide ook interesses buiten het bedrijf, hopelijk krijgen we daar meer tijd voor. Voorlopig blijven we ons inzetten voor het bedrijf, dat willen zo lang mogelijk blijven doen. Het overdragen van kennis en ervaring vraagt de nodige tijd. Wat minder werkdruk, niet meer overal de volle verantwoordelijkheid voor dragen, wel betrokken blijven, dat zou mooi zijn. Accepteren dat er veel gaat veranderen. Niet de sterksten of de slimsten overleven, maar degenen die zich het beste kunnen aanpassen. Met vertrouwen bouwen met Joost en Harm aan de volgende fase.
—————————————————————————————–—————–
Aanmelden voor BoerenPerspectief kan via het aanmeldformulier. Klik hier.
Heb je een vraag? Dan kun je deze stellen via het contactformulier (Klik hier)
of telefonisch (tel:06 2493 9421) tijdens kantooruren.
—————————————————————————————–———————–
